HAYAT sigortaları ve bireysel emeklilik sistemi ödemeleri ile ilgili önemli bir gelişme oldu.

Şu ya da bu nedenle, yatırdıkları anapara ve getirilerini çekenlere, anapara da dahil yapılan toplam ödemeden vergi kesiliyordu. Vergi mahkemesi bir kararıyla, “Hayır anaparadan vergi kesemezsin, anaparanın getirisinden kesebilirsin” dedi.

Bu karar, özellikle 10 yıl süreyle prim, aidat ya da katkı payı ödemeden ayrılıp, yatırdığı anapara ile getirisini çekenleri ilgilendiriyor.

Bunların, duruma göre 3-5 bin TL hatta 10-15 bin TL “vergi iadesi” alma olanakları doğdu.

OLAY NEYDİ?

Primlerini ödemekte zorlanan ya da paraya ihtiyaç duymaları nedeniyle yatırdığı primleri, nemasıyla birlikte çekenlerden;
a) 10 yıl süre ile prim, aidat vs. yatırmadan ayrılanlara yapılan ödemelerden yüzde 15,
b) 10 yıl süre ile prim ödemiş olmakla birlikte, bireysel emeklilik sisteminden emekli olmadan ayrılanlar ile diğer sandık ve sigortalardan 10 yıl süreyle ölüm, maluliyet gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemelerden yüzde 10,
c) Bireysel emeklilik sisteminden emeklilik hakkı kazananlar ile bu sistemden ölüm, maluliyet gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemelerden yüzde 5, oranında stopaj (vergi kesintisi) yapılıyor (Bkz Gelir Vergisi Kanunu Md.75/15 ve 94/15).

Yasada açık bir şekilde “yapılan ödemelerin TAMAMINDAN” ya da “yapılan TÜM ödemelerden” diye yazılı olmadığı halde, yapılan ödemenin (anapara dahil) tamamı üzerinden vergi kesiliyordu. Oysa, bu hükmün düzenlendiği Gelir Vergisi Kanunu’nun 75. maddesinin başlığı “menkul sermaye iradı” ile ilgiliydi ve menkul sermaye iradını; kâr payı, faiz ve benzeri iradlar olarak tanımlıyordu.

NE OLDU?

Hayat sigortası yaptıran ve 3 yıl sonra sigortadan ayrılan bir vatandaş, kendisine yapılan ödemenin, sadece getiri bölümünden vergi kesintisi yapılabileceği, anaparanın ise vergi kesintisine konu olmayacağını savunarak, vergi mahkemesine başvurdu.

İstanbul 3 No.lu vergi Mahkemesi de; ödenen tutarın (anapara dahil) tamamının değil, elde edilen getirinin (gelirin), vergiye tabi tutulmasına karar verdi. Bu karar üzerine, fazladan kesilen 4.460 TL davayı açan vatandaşa iade edilecek.

NE OLACAK?

Tek hakimle verilen bu karara, ilgili vergi dairesi Bölge İdare Mahkemesi nezdinde itiraz edecek. Mahkemenin de kararı onaylaması halinde olay iyice netleşmiş olacak. Kendisinden daha önce vergi kesilenlerin, bu kararı emsal göstererek, fazla vergiyi geri almaları mümkün değil. Bunların, vergi kesildiği tarihten itibaren 30 gün içinde dava açmaları gerekiyordu.

Ancak yine de çözüm yolu var.
1) İlgili vergi dairesine başvurup, düzeltme yolu ile verginin iadesini isterler.
2) Vergi dairesi talebi kabul etmezse ya da 60 gün içinde yanıt vermezse, vatandaş izleyen 60 gün içinde Maliye Bakanlığı’na başvurup, şikayet yolu ile düzeltme talebinde bulunur.
3) Bu talebin de reddedilmesi halinde, 30 gün içinde vergi mahkemesinde dava açar. Önceki gün bu konuyu değerlendirdiğim Murat Birsel’in CNBC-e’deki TV programına, telefonla katılan Gelir İdaresi Başkan Yardımcısı, Bölge İdare Mahkemesi kararı da verildiğinde, olayı masaya yatırıp değerlendireceklerini ifade etti.

Bu değerlendirme sonucu, belki de ayrı ayrı düzeltme ve dava açmalara gerek kalmaksızın, bir genelge ile vergi iadelerinin yapılması söz konusu olabilecek.