Maddi Hasarlı Kazalarda Taraflarca Tutanak Düzenlenmesi Dönemi
Bilindiği üzere 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca ülkemizde trafik kazalarına kazanın oluş nedenleri, iz ve delillerini belirleyerek trafik kaza tespit tutanağı düzenlemek üzere trafik zabıtasınca el konmaktadır. Kazaya karışan kişiler ise kazayı yetkili ve görevli memurlara bildirmek, bunlar gelinceye kadar veya bunların iznini almadan kaza yerinden ayrılmamak ile yükümlüdürler.
Ancak yine aynı kanunun 81 inci maddesinin 2 nci fıkrası,
"Yalnız maddi hasar meydana gelen kazalarda, kazaya dahil kişilerin tümü, yetkili ve görevli kişinin gelmesine lüzum görmezlerse, bunu aralarında yazılı olarak saptamak suretiyle kaza yerinden ayrılabilirler."
hükmünü amir olup konuya ilişkin olarak Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 152 nci maddesinin 2 nci fıkrası
"...Ancak; maddi hasarla sonuçlanan kazalarda;
Kazaya karışan kişilerin tümü, yetkililerin gelmesine gerek görmez ve anlaşırlarsa, durumu aralarında yazılı olarak tespit etmek suretiyle olay yerinden ayrılabilirler.
Bu şekilde bir anlaşma ile olay yerinden ayrılmış olan taraflar, meydana gelen zararın kendilerince doğrudan veya sigortaları tarafından karşılanacağını kabul etmiş sayılırlar.
Ayrıca, yazılı tespit yapmış olsun veya olmasınlar sonradan yetkililerden kaza tespit tutanağı düzenlenmesini isteyemezler."
hususlarını öngörmektedir.
Söz konusu mevzuat hükümleri ile yalnız maddi hasarla sonuçlanan trafik kazalarında taraflara trafik zabıtasınca kaza tespit tutanağı düzenlenmeksizin yazılı anlaşma yoluyla olay yerinden ayrılabilme
ve yazılı mutabakat çerçevesinde zararın kendileri veya sigortacıları tarafından tazmini imkânı tanınmıştır.
Ancak söz konusu mevzuat hükümlerine rağmen sadece maddi hasara neden olan trafik kazalarında gelişmiş ülkelerde yaygın olan taraflarca doldurulacak tutanaklar ile kazanın tespiti usulü bir türlü hayata geçememiş ve kaza tespit tutanağı kamu görevlileri tarafından düzenlenmiştir. Bu durum özellikle yoğun trafik akışının olduğu yerlerde Emniyet Genel Müdürlüğü başta olmak üzere ilgili kamu kurumlarının asli işlevleri olan trafik düzenleme ve denetleme görevine yeterli personel ve kaynak ayıramamasına sebep olduğu gibi düşük bedelli maddi hasarlı trafik kazalarında dahi araçların yerleri değiştirilmeden trafik zabıtasının beklenmesine ve buna bağlı olarak iş ve zaman kaybına neden olmuştur.
Bu kapsamda maddi hasarlı trafik kazalarında taraflarca doldurulacak tutanak uygulamasının başlatılmasına karar verilmiş olup Hazine Müsteşarlığı, İçişleri Bakanlığı ve Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğinin ortak çalışmaları sonucunda, maddi hasarlı trafik kazalarında kazanın tespiti ile oluş şekline ilişkin tutanak tanzimi ve değerlendirilme esasları belirlenmiştir. Uygulama ile ilgili Hazine Müsteşarlığının 28.12.2007 tarih ve 2007/27 sayılı Genelgesi sektöre ve ilgili kurumlara iletilmiş olup uygulama 1.4.2008'de yürürlüğe girecektir.
Uygulamanın esasları aşağıdaki yer almaktadır.
Kazaya karışan taraflar kazanın aralarında dolduracakları tutanak suretiyle tespiti hususunda anlaştıklarında poliçe ile beraber kendilerine teslim edilen tutanağı dolduracaklar ve Tutanak doldurulmasının ön şartı tarafların anlaşması olmakla beraber bu anlaşma kazanın her ayrıntısında, özellikle kusurun dağılımında aranmayacaktır.

MADDİ HASARLI TRAFİK KAZALARINDA TARAFLARCA DOLDURULACAK TUTANAK YOLUYLA TRAFİK KAZALARININ TESPİTİ VE KUSUR DEĞERLENDİRMESİ


Önemli olan tarafların kazanın, aralarında dolduracakları tutanak ile tespiti konusunda anlaşmaları ve kazanın oluş şeklini tutanağa geçirmeleridir.
Tutanağın doldurulmasından sonra taraflar tutanak ve varsa fotoğraflarla karşı tarafın Trafik Sigortası poliçesini düzenleyen şirkete veya Kasko Tazminatı talep edeceklerse kendi kasko sigortası şirketine başvuracaklardır. Şirket tutanağı ve fotoğrafları en geç bir iş gününde elektronik ortamda TRAMER'e iletecektir.
TRAMER hak sahiplerinin tutanak incelemesi başvurularının hangi aşamada olduğunu internet üzerinden öğrenmelerini sağlayacak altyapıyı kuracaktır.
TRAMER en geç bir iş gününde iletilen tutanağı ve fotoğrafları kaza ile ilgili trafik ve kasko şirketlerine iletecektir.
Şirketler tutanak kapsamında sorumluluk dağılımına ilişkin olarak değerlendirmelerini 3 gün içinde %0,50,100 oranlarına göre TRAMER'e ileteceklerdir. Bu aşamada şirketler arasında mutabakat aranacaktır. Şirketler arasında mutabakat sağlanırsa belirlenen sorumluluk oranları sigorta şirketlerine TRAMER'ce bildirilecektir. Mutabakat sağlanamazsa tutanak
TRAMER nezdindeki yetkili komisyona iletilecek ve bu komisyon 3 iş günü içinde %0,50,100 oranlarına göre kesin olarak sorumluluk oranlarını belirleyecektir.
Genelge ile mevcut uygulamada trafik zabıtası tarafından sağlanan uygulama birliğinin sigorta şirketlerinin de katkı sağladıkları bir süreç sonucunda en kısa yoldan halli amaçlanmıştır. Tutanağın ilgili sigorta şirketine iletilmesi ile tüm aşamalar elektronik olarak TRAMER tarafından yürütülecektir. Bu kapsamda TRAMER başvuru sahiplerinin taleplerinin ne aşamada olduğu internet üzerinden öğrenmelerini sağlayacak alt yapıyı da kuracaktır.
Genelge uyarınca kazaya karışan taraflar tutanak formunu kazaya ilişkin kendi görüşleri çerçevesinde dolduracaklar ve kaza yerini terkedebileceklerdir. Zira bu tutanak trafik zabıtasınca düzenlenen kaza tespit tutanağı hükmündedir. Uygulama ile, özellikle büyük şehirlerde trafiği aksatan, maddi hasarlı kazalarda trafik polisini bekleme süreleri yerine tutanak düzenleme süresinin gelmesi nedeniyle, artık trafik zabıtası beklenmeden tutanak düzenlenebileceğinden iş ve zaman kaybı ile trafik yığılmalarının ortadan kalkması beklenmektedir.